Historia hulajnóg – od zapomnianego wynalazku do popularnego środka transportu

Najpierw było koło, a potem… No właśnie? Jak rodziły się koncepcje i powstawały pierwsze hulajnogi i pojazdy, które dały początek hulajnogom elektrycznym?

Wiele osób nie wie, że początki współczesnych hulajnóg datuje się na początki XIX wieku! Do tej pory nie wiadomo, kto jako pierwszy skonstruował hulajnogę w kształcie, który jest nam obecnie znany, ale tego typu pojazdy pojawiały się już w XIX wieku m.in. w Niemczech, Anglii i Stanach Zjednoczonych. Już wtedy hulajnogi stawały się popularne szczególnie wśród dzieci. W czasach Wielkiego Kryzysu zabawki często budowano samodzielnie ze złączonych ze sobą kawałków drewna, do których przyczepiano metalowe kółka.

Przyjmuje się, że pierwowzorem hulajnogi był najprawdopodobniej rowerek biegowy. Projekt stworzył w 1817 roku w Niemczech Karl Freiherr Drais von Sauerbronn, a według jego zamysłu kierowca siedział na rowerku, odpychając się stopami, jednak wynalazek nie cieszył się zainteresowaniem i został sprzedany przez projektanta. Inni początków upatrują w pojeździe opracowanym przez 15-letniego Waltera Linesa, który w 1897 roku w Wielkiej Brytanii stworzył hulajnogę bardziej zbliżoną do swoich współczesnych odpowiedników.

Karl Freiherr Drais von Sauerbronn i jego projekt. Źródło: https://mlodytechnik.pl/eksperymenty-i-zadania-szkolne/wynalazczosc/29936-hulajnogi-i-pojazdy-hulajnogo-podobne 

Według zapisków, wniosek o pierwszy patent na elektryczny środek transportu został złożony w 1895 roku w Stanach Zjednoczonych przez Ogdena Boltena Jr, a jego wynalazek, pomimo że nie odpowiada obecnym standardom, został uznany za rewolucyjny.

Pierwszym prawdziwym odpowiednikiem hulajnogi elektrycznej jest Autoped, pojazd wynaleziony ok. 1915 roku przez markę o tej samej nazwie i wyposażony w silnik spalinowy. Szacuje się, że osiągał prędkość ok. 30 km/h. Autoped cieszył się dużą popularnością wśród policjantów patrolujących ulice Nowego Jorku, pracowników poczty, młodzieży i dam, które ceniły sobie nowoczesność. Pomimo tego, ze względu na bardzo wysokie koszty produkcji, w USA została ona wstrzymana w 1921 roku. W tym samym czasie inż. Karl Schüber z myślą o motorowych hulajnogach zaprojektował dwucylindrowy silnik z zapłonem magnetycznym, jednak napęd okazał się wadliwy, i jego produkcję zakończono w latach 30.

Autoped. Źródło: https://www.linkedin.com/pulse/history-electric-scooters-prashant-dedhia-negotiation-ninja-

Lata 50. przyniosły ze sobą ciężki okres dla hulajnóg, które odnotowały duży spadek popularności na rzecz skuterów firmy Vespa (które wywołały furorę po wystąpieniu w filmie „Rzymskie wakacje” z Audrey Hepburn). Z kolei lata 70. to czas kolejnych udogodnień i usprawnień – odporne na wstrząsy kółka z tworzywa sztucznego, oraz uszczelnione łożyska, dzięki którym hulajnogi stały się bardziej ciche i wygodne.

Historia hulajnóg łączy się także z marketingowymi inicjatywami firm. Właśnie w ten sposób w 1974 powstała hulajnoga Kick ‘n Go, napędzana pedałem i wyposażona w poruszający kołami łańcuch. Model był pomysłem marki Honda na przyciąganie klientów: odwiedzający salony Hondy rodzice kupowali samochody, a przyjeżdżającym z nimi dziećmi prezentowano hulajnogi. Produkt cieszył się bardzo dużym zainteresowaniem, ale nie był do końca bezpieczny i także został wycofany z rynku.

 

Kick 'n Go. Źródło: https://mlodytechnik.pl/eksperymenty-i-zadania-szkolne/wynalazczosc/29936-hulajnogi-i-pojazdy-hulajnogo-podobne 

Coraz to nowe projekty hulajnóg wynikały z chęci omijania korków i zatłoczonych miejsc. Dlatego nieco ponad 10 lat później – w 1986 roku – pojawia się pojazd Go-Ped, podobny do współczesnych konstrukcji hulajnóg, początkowo wyposażone w silniki spalinowe, a od 2003 w napęd elektryczny. Zaczęło się od małego rodzinnego biznesu w Kalifornii, a firma działa do dziś! Z kolei na lata 90. datuje się początki firmy Razor, która rozpoczęła produkcję hulajnóg w 2000 roku, i w ciągu pół roku sprzedała aż 5 milionów sztuk! Swoją pierwszą hulajnogę elektryczną firma zaprezentowała w 2003 roku.

Jedna z hulajnóg firmy Go-Ped. Źródło: https://scooter.fandom.com/wiki/Goped

Pojazdami nawiązującymi do hulajnóg są także produkowane od 1994 tzw. Kickbike, czyli rower bez siodełka i pedałów projektu Hannu Vierikko, oraz pojazdy Segway – projekt nowego tysiąclecia.

Od połowy pierwszego 10-lecia 2000 roku mamy do czynienia z rosnącym boomem na hulajnogi elektryczne: najpierw były EVO Powerboards, później połączona z walizką (!) Micro Luggage II, później (w 2009) ulepszane hulajnogi Razor i Go-Ped. Ale do największej rewolucji doszło w 2018 roku: wtedy w Polsce wprowadzono wypożyczalnie hulajnóg z napędem elektrycznym, które natychmiastowo spotkały się z niesamowitym zainteresowaniem. A dzięki nim coraz więcej osób marzy o własnej hulajce!

Obecnie hulajnogi elektryczne to jeden z najbardziej rozchwytywanych środków transportu na rynku i nieodłączny element miejskiego krajobrazu. I nic dziwnego: w końcu są wygodne, funkcjonalne, ekologiczne i proste w obsłudze, a moda na aktywny styl życia trwa.

  

Źródła:

(1) https://mlodytechnik.pl/eksperymenty-i-zadania-szkolne/wynalazczosc/29936-hulajnogi-i-pojazdy-hulajnogo-podobne

(2) https://www.linkedin.com/pulse/history-electric-scooters-prashant-dedhia-negotiation-ninja-

(3) https://apolloscooters.co/blogs/news/electric-scooter-history-how-it-all-started

(4) https://www.smithsonianmag.com/history/motorized-scooter-boom-hit-century-dockless-scooters-180971989/

 *Zdjęcie tytułowe pochodzi ze strony Vintage Everyday: https://www.vintag.es/2019/04/vintage-scooters.html